Black & White: મારું ક્રેડિટ રેટિંગ કેટલું છે ? (What’s your Credit Rating )

 મારું ક્રેડિટ રેટિંગ કેટલું છે ?       (What’s your Credit Rating )

Mango Sip એ પણ સન્ની દેઓલ જોડે , મજા આવી ગઈ . મનપસંદ beverages લિમિટેડ , બરોડા બેઝ કંપની છે . ૨૦૧૨ મા ટર્ન ઓવર રૂપિયા 85 કરોડ હતું , ૨૦૧૬ મા ૫૦૦ કરોડ પ્લસ !!! Private Equity આવ્યું , IPO આવ્યો ને ૧૦૦૦ કરોડ થી વધુ ફંડ લઇ લીધું. પછી GST ના દરોડા પડ્યા ને share price ૬ રૂપિયે આવી ગઈ . આનો case study ફરી ક્યારેક કરીશું પણ આજે Credit Rating મુદ્ધે સમજવું છે .

એક સમયે CRISIL એ A કેટેગરી નું rating આપ્યું હતું પણ વ્યવસ્થિત વિગતો ન મળતાં અને મેનેજમેન્ટના ના કહેવાથી રેટિંગ withdraw કરી લીધું , એવું જ Infomerics credit rating agency જોડે થયું , ૨૦૦ કરોડ થી વધુ ટર્મ લોન લેવાનો ઈરાદો હતો .

શું કોઈ રમત રમાઈ ગઈ ? credit rating અને credit score ની કેમ જરૂર પડી અને એનાથી કોને ફાયદો થયો અને કોને નુકસાન ?

 

બેઝિકલી , ક્રેડિટ રેટિંગ એટલે જયારે કંપનીઓને બેંક માંથી લોન લેવાની જરૂર હોય છે ત્યારે બેંકો કંપનીને કેહતી હોય છે કે independent rating agency જોડે થી રેટિંગ કરાવી લો , જો individual હોય તો credit score કરાવવાનું કહે છે , અમેરિકાની દેન છે બંને.

બેંક અને જે લોન આપનાર છે તેઓ સુનિશ્ચિત કરવા માંગતા હોય છે કે કંપની કે વ્યક્તિની credibility સારી છે કે નહિ . તેથી રેટિંગ agency વિવિધ પાસાઓ નો અભ્યાસ કરે છે જેમ કે માર્કેટ પરિસ્થિતિ , કંપની નું મેનેજમેન્ટ કેવું છે , કંપની ની ફાઇનાન્શ્યલ પોઝિશન કેવી છે , દેવું ચૂકવી શકશે કે કેમ, નફાકારકતા કેવી છે , પ્રોફેશનલ લોકો છે કે કેમ , સપ્લાયર , કસ્ટમર કેવા છે , સિસ્ટમ છે કે કેમ , timely payment થાય છે કે કેમ જોવે છે. આના આધારે A , B , C જેવા grade આપે એટલે ખબર પડે કે outlook stable છે positive છે કે negative .આવી જ રીતે જયારે individual લોન લેવા જઈએ એટલે CIBIL નો રિપોર્ટ જોવાય , લોન ભલે ને home loan હોય કે auto loan કે credit card , FICO Score નામની પદ્ધતિ થી માર્ક આપવામાં આવતા હોય છે ૩૦૦ થી ૧૦૦૦ ની range મા , good , average , poor ની રિમાર્ક થાય છે ,વધુ માર્ક એટલી ક્રેડિટ સારી કહેવાય , લોન સરળતાથી મળે, ઓછા વ્યાજે મળે .

પણ ઘણી વાર નૈતિકતા નેવે મૂકી રેટિંગ ની ખરીદી થતી હોય છે ને સરવાળે કંપની ડૂબે છે , agency નું નામ ખરડાય છે , બેન્ક એટલે કે લોકો ના પૈસા ડૂબી જાય છે . પણ જો genuine રીતે રેટિંગ કરાવીએ તો આપણે ક્યાં છે તેની ખબર પડે , ક્યાં સુધારવાનો આવકાશ છે , external factor તો આપણા હાથ મા નથી પણ કંપની નું આંતરિક માળખું , મેનેજમેન્ટ , નાણાકીય પરિસ્થિતિ તો આપણા કંટ્રોલ મા છે , તેથી systematic અને પ્રોફેશનલ મેનેજમેન્ટ કરીએ તો ક્રેડિટ Score ૧૦૦% ઊંચો આવે અને આપણી પ્રતિષ્ઠહા વધે છે ને લોકો આપણામાં પૈસા રોકવા તૈયાર થાય છે .  

આપણા દેશ મા પાઘડી ની કિંમત હોય છે એટલે કે એક વાર જબાન આપી દીધી પછી એનું પાલન થતું હોય છે , પણ સમય ની સાથે એકબીજા પ્રત્યે વિશ્વનીયતા ઘટતી ગઈ અને ક્રેડિટ રેટિંગ નો ઉદય થતો ગયો . અને આવનારા સમય મા સારા વેપારીઓ જેને ઉધારે માલ વેચશે એના પેલા તે વેપારી નું પણ ક્રેડિટ રેટિંગ કરાવશે પ્રોફેશનલ જોડે થી. તેથી આપણે આ બાબતો એ શરૂઆત થી જ સજાગ અને તૈયાર રહીએ તો ખુબ જ લાભ થશે.

ઇકુચી નો ટહુકો - '' પ્રાણ જાયે પર વચન ન જાયે  ''

 CA Siddharth Bhatt           #               Issue/Credit Rating/ 15