Black & White: It’s a Deal !! Then Sign the Term Sheet ( કરારનામું સ્ટાર્ટ અપ નું )

It’s a Deal !! Then Sign the Term Sheet - કરારનામું સ્ટાર્ટ અપ નું .

આજે એક સ્ટાર્ટ અપ ની વાત કરવી છે . એક સાહસિક યુવાન , હંમેશા અવનવા વ્યંજનો ની લિજ્જત માણવાનો ખુબ શોખ, વ્યવસાયે ડૉક્ટર પણ ખાણીપીણી ની બાબતો માં નિપુણ . વર્ષો પેહલા , સમીસાંજે એ એમના પરિવાર સાથે માણેકચોક જાય છે - બા દાદા, બાળકો , પત્ની , નાની બહેન , દરેક ની અલગ ચોઈસ - પીઝા, ભેળ, વડાપાઉં , પાણી પુરી ..... બધું જીભ ને ગમે પણ હેલ્થ ને ખરાબ અસર કરે અને એમાંથી વિચાર જન્મ્યો મોર્ડર્ન પરાઠા એક્સપ્રેસ નો , એવી વાનગી કેમ ના બનાવીએ જે બધા લોકો ને ભાવે , ફાવે અને વ્યાજબી હોય . બસ આ વિચાર સાથે ડોમિનોઝ , KFC ની જેમ ફ્રેન્ચાઈઝ ક્વિક સર્વિસ રેસ્ટોરન્ટ ખોલવાનું શરુ કર્યું - આ છે સ્ટાર્ટ અપ .

યુવા ને ધંધા નો અનુભવ ન હોય અને આકાશ ને આંબવું હોય , પણ કઈ રીતે ? મૂડી મર્યાદિત, બેંક લોન આપે નહિ , આઈડિયા વૈશ્વિક કક્ષા નો , હવે રસ્તો કઈ રીતે કાઢવો ? ત્યારે અમારી મુલાકાત થઇ અને સ્ટાર્ટ અપ નું સંચાલન કઈ રીતે થાય , Private Equity , Venture Capital , Term Sheet નો પરિચય આપ્યો .

સ્વાભાવિક છે કે કોઈ તમારા સપના માં રોકાણ કરતુ હોય તો રીટર્ન ની અપેક્ષા હોય જ , સામે તરફ ઇનોવેટર ને એ ચિંતા હોય કે મારો આઈડિયા બીજું કોઈ ચોરી ન જાય અને પછી બંને  પક્ષો વચ્ચે Transaction Advisor  નીમાય છે જે ટર્મ શીટ બનાવે છે એટલે કે કરાર નામું , બંને પક્ષો વચ્ચે સમજૂતી કરાર . મુખ્યત્વે તેમાં નીચેની શરતો અમે ધ્યાનમાં લીધેલી હતી .

(૧) ઇન્વેસ્ટર કેટલા કરોડ નું રોકાણ કરવાનો છે (૨) કઈ રીતે અને કેટલા સમય માં કરશે (૩) ધંધા નું valuation કઈ રીતે કરવું (૪) કર્મચારીઓ ને shares આપવા કે કેમ (૫) Due Diligence  કઈ રીતે કરાવવું (૬) મુખ્ય અધિકારીઓ ની નિમણુંક ની રૂપ રેખા (૭) ધંધા નું લીગલ સ્ટેટ્સ કેવું રહશે (૮) નોન ડિસ્ક્લોઝર એગ્રીમેન્ટ (૯) બોર્ડ ઉપર કોણ રહશે (૧૦) છૂટા કઈ રીતે થવું અને ક્યારે થવું (૧૧) નફા ની વહેચણી કઈ રીતે થશે (૧૨) ઓડિટર ની નિમણુંક (૧૩) બીજા ઇન્વેસ્ટર ને આમંત્રણ આપવું કે કેમ (૧૪) ધંધો બંધ કરવો પડે તો કઈ રીતે (૧૫) પ્રોગ્રેસ રિપોર્ટ નું માળખું (૧૬) આ બધી વિધિ કરવાના ખર્ચ કોણ ભોગવશે ….. વગેરે બાબતો સમાવેશ કરેલ હતી.

એટલે કે જયારે પણ સ્ટાર્ટ અપ વિષે આગળ વધીએ ત્યારે આ પાસાઓ નું ધ્યાન રાખવું જરૂરી બંને છે પછી ભલે આપણે ઇનોવેટર હોઈએ કે ઇન્વેસ્ટર , Transaction Advisor ને સાથે રાખી આ પ્રવુતિ કરીએ તો આ ભાગીદારી સુવ્યવસ્થિત ચાલવાની શક્યતા વધી જાય છે .

આજે જયારે અમે મળીએ છીએ ત્યારે એ યુવા મને ચોક્કસ કહે છે કે એક સાચો મિત્ર અને સાચો સલાહકાર ભાગ્યે જ મળતાં હોય છે અને હવે તે યુવા બીજા સાહસ તરફ ઝંપલાવી રહ્યો છે .

In India , more than 100 start up deals are happening and it ranges from Rs.1 Cr to 1,000 Cr in Health, Education, Technology, Food, etc sectors.

ઇકુચી નો ટહુકો - '' લખેલું વંચાય  ''

*story line suitably modify to make it presentable. 

CA Siddharth Bhatt   #   Issue/Start Up/ 17        Contact: ikuchiadvisory@gmail.com